Kleszcz u psa lub kota – co zrobić po znalezieniu i jak zaplanować ochronę?

Kleszcza znalezionego na skórze psa lub kota należy usunąć jak najszybciej, ponieważ ryzyko przeniesienia chorób odkleszczowych rośnie wraz z czasem, jaki pasożyt spędza wkłuty w skórę.

W Przychodni Weterynaryjnej Górczewska 228 pomagamy nie tylko w bezpiecznym usuwaniu kleszczy, ale też w doborze profilaktyki dopasowanej do stylu życia i wrażliwości konkretnego zwierzęcia.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji weterynaryjnej.

Co zrobić zaraz po znalezieniu kleszcza u psa lub kota?

Pierwszym krokiem jest jak najszybsze usunięcie kleszcza, ponieważ ryzyko przeniesienia patogenów rośnie wraz z czasem, jaki pasożyt spędza wkłuty w skórę. Przed usunięciem warto rozchylić sierść i dokładnie obejrzeć miejsce wkłucia, bo u zwierząt o gęstym futrze kleszcze łatwo przeoczyć, szczególnie w okolicach uszu, pach i między palcami. Jeśli nie ma pewności, czy uda się usunąć kleszcza w całości, bezpieczniej jest umówić krótką wizytę niż ryzykować pozostawienie główki w skórze. Po usunięciu warto obserwować miejsce ukąszenia przez kilka dni pod kątem zaczerwienienia, obrzęku lub wycieku.

Jak bezpiecznie usunąć kleszcza, żeby nie zostawić główki w skórze?

Kluczem jest chwycenie kleszcza jak najbliżej skóry i pociągnięcie go zdecydowanym, prostym ruchem, bez skręcania i bez uciskania odwłoku, co mogłoby spowodować wtłoczenie treści pasożyta w ranę.

Jeśli mimo ostrożności główka pozostanie w skórze, nie trzeba wpadać w panikę, w większości przypadków organizm sam ją wygoi, ale warto to skonsultować, zwłaszcza gdy okolica zaczyna się jątrzyć.

Poniżej najważniejsze zasady bezpiecznego usuwania:

• Użyj kleszczołapki lub pęsety z cienkim, precyzyjnym uchwytem, nigdy palców.
• Pociągnij prosto, bez skręcania, bo nagły, gwałtowny ruch zwiększa ryzyko urwania główki.
• Unikaj smarowania kleszcza olejem, tłuszczem lub alkoholem przed usunięciem.
• Zdezynfekuj miejsce ukąszenia po usunięciu pasożyta.

Jakie choroby przenoszą kleszcze u psów i kotów?

Najczęściej wymieniane choroby odkleszczowe u psów to borelioza, anaplazmoza oraz babeszjoza, wywoływana przez pierwotniaki niszczące krwinki czerwone. U kotów zakażenia odkleszczowe występują rzadziej niż u psów, ale nie są niemożliwe, dlatego profilaktyka pozostaje zasadna również w tej grupie pacjentów. Objawy bywają niespecyficzne, osowiałość, gorączka, brak apetytu czy kulawizna, co utrudnia rozpoznanie na podstawie samej obserwacji w domu. Jeśli po ukąszeniu kleszcza pojawi się gorączka, apatia lub zmiana koloru moczu, to sygnał do pilnej konsultacji, a nie czekania na ustąpienie objawów.

Po jakim czasie od ukąszenia warto obserwować zwierzę, a kiedy jechać do weterynarza?

Warto obserwować zwierzę przez co najmniej kilka tygodni od ukąszenia, ponieważ część chorób odkleszczowych daje objawy z opóźnieniem, a nie od razu po kontakcie z pasożytem. Natychmiastowej wizyty wymaga sytuacja, w której po ukąszeniu pojawia się gorączka, wyraźne osłabienie, obrzęk stawów, kulawizna lub zmiana zabarwienia moczu na ciemniejszy. Jeżeli miejsce ukąszenia zaczyna się powiększać, twardnieć lub sączyć, również warto to skonsultować, nawet jeśli ogólny stan zwierzęcia wydaje się dobry. W przypadkach bez niepokojących objawów wystarczy zwykła, uważna obserwacja domowa.

Jak wygląda dobór profilaktyki przeciwkleszczowej w naszej przychodni?

Dobór formy ochrony zależy od stylu życia zwierzęcia, jego wieku, wagi, ewentualnych chorób współistniejących oraz pory roku. Podczas konsultacji profilaktycznej wspólnie z opiekunem ustalamy, czy lepiej sprawdzi się obroża, preparat na skórę, tabletka czy kombinacja kilku metod, biorąc pod uwagę też inne działania profilaktyczne, takie jak odrobaczanie i szczepienia. Dobrana profilaktyka nie eliminuje ryzyka do zera, dlatego zalecamy jednoczesne oglądanie sierści po każdym spacerze, szczególnie w sezonie wiosenno-jesiennym, gdy aktywność kleszczy jest największa. Regularne kontrole profilaktyczne w przychodni weterynaryjnej pozwalają też ocenić, czy dotychczasowy sposób ochrony wciąż działa skutecznie.

Dlaczego koty bywają trudniejsze do ochrony niż psy?

Głównym powodem jest wrażliwość kotów na wiele substancji czynnych bezpiecznych dla psów, przez co część preparatów przeciwkleszczowych przeznaczonych dla psów jest dla kotów toksyczna i nigdy nie powinna być stosowana zamiennie. Koty trudniej też znoszą obroże i preparaty w formie kropli nakładanych na kark, zwłaszcza jeśli mają zwyczaj wylizywania sierści. Kolejnym utrudnieniem jest fakt, że koty wolnożyjące i wychodzące bez nadzoru mają nieregularny kontakt ze środowiskiem, co utrudnia przewidywanie, kiedy dokładnie potrzebują wzmocnionej ochrony. Dlatego w przypadku kotów szczególnie ważne jest dobranie preparatu przez lekarza, a nie samodzielny zakup pierwszego dostępnego produktu.

Jak zmniejszyć ryzyko kontaktu z kleszczami na spacerach i w ogrodzie?

Kilka prostych nawyków realnie zmniejsza liczbę kleszczy, jakie zwierzę przynosi ze spaceru:

• Unikaj wysokich traw i zarośli w sezonie wiosenno-letnim, trzymając się wydeptanych ścieżek.
• Sprawdzaj sierść po każdym spacerze, zwracając uwagę na uszy, pachy, szyję i okolice ogona.
• Koś trawę w ogrodzie i usuwaj stosy liści, w których kleszcze chętnie się gromadzą.
• Kontroluj skuteczność profilaktyki razem z lekarzem, zwłaszcza po zmianie pory roku lub stylu życia zwierzęcia.

Podsumowanie

• Szybkie i prawidłowe usunięcie kleszcza. Zmniejsza ryzyko przeniesienia patogenów.
• Obserwacja przez kilka tygodni. Część chorób odkleszczowych daje objawy z opóźnieniem.
• Gorączka, osłabienie lub zmiana koloru moczu. Sygnał do pilnej konsultacji.
• Profilaktyka dobrana indywidualnie. Bezpieczniejsza niż przypadkowy wybór preparatu, szczególnie u kotów.